3 min czytania

Dlaczego stres pojawia się „nagle"?

Jacek Czekaj

Większość ludzi mówi, że stres pojawia się nagle. W rzeczywistości reakcja stresowa rozpoczyna się wcześniej — w momencie mikromobilizacji organizmu.

Zanim pojawi się emocja, zanim nazwiesz sytuację trudną, układ nerwowy już aktywuje zasoby. Model PRZED CHWILĄ opisuje tę sekwencję jako proces etapowy, a nie zdarzenie jednorazowe.

Sekwencja regulacyjna

Pierwszym etapem jest mikromobilizacja — skrócenie oddechu, wzrost napięcia mięśniowego, delikatna zmiana postawy. To najwcześniejszy biologiczny etap reakcji stresowej. Następnie ciało organizuje zasoby do działania — to faza stresu jako mobilizacji.

Dopiero na trzecim etapie pojawia się interpretacja: mobilizacja zostaje nazwana zagrożeniem, presją, złością lub lękiem. Emocja nie jest przyczyną reakcji — jest znaczeniem nadanym wcześniejszej aktywacji.

Regulacja na poziomie reakcji jest najmniej efektywna energetycznie. Największy wpływ mamy na pierwszym etapie — zanim stres zostanie nazwany stresem.

To właśnie ten wczesny etap daje nam największy wpływ na regulację — przy najmniejszym koszcie energetycznym. Dlatego model PRZED CHWILĄ koncentruje się na momencie mikromobilizacji, a nie na zarządzaniu już rozwiniętą reakcją.

stresregulacjaukład nerwowy